Łysienie polekowe to utrata włosów związana z toksycznym wpływem przyjmowanych leków na komórki mieszka włosowego. Stopień łysienia oraz jego trwałość uzależnione są od przyjmowanej substancji oraz wrażliwości pacjenta. W znacznej większości przypadków po odstawieniu preparatu włosy odrastają. U niektórych jednak dochodzi do całkowitego zniszczenia mieszków.

Przyczyny

Cykl wzrostu włosa można podzielić na trzy etapy: anagen, katagen i telogen. Włosy w anagenie rosną, w katagenie natomiast uwalniane są z brodawki i przemieszczają ku górze, aby przejść w fazę telogenu. Wówczas mieszek włosowy odpoczywa, a uwolniony włos znajduje się blisko powierzchni skóry, aż w końcu wypada – w wyniku wypchnięcia przez nowy włos (u osób zdrowych) lub pod wpływem np. czesania. W przypadku łysienia polekowego dochodzi do wydłużenia fazy telogenowej.
Leki, które mogą powodować nadmierną utratę włosów to:

  • leki hormonalne: wymienić można tu chociażby antykoncepcję hormonalną lub androgeny. W tym wypadku leki wywołują łysienie androgenowe,
  • chemioterapia: podczas chemioterapii dochodzi do zatrzymania podziałów mitotycznych w mieszku włosowym, a w efekcie to przedwczesnego zatrzymania fazy wzrostu włosa. Włosy zaczynają odrastać po około 2 – 6 miesiącach od zakończenia kuracji,
  • retinoidy: przyjmowanie pochodnych witaminy A (np. izotretynoina) powoduje nadmierną utratę włosów u około 20% - 30% pacjentów,
  • leki przeciwzakrzepowe: przyczyniają się do wydłużenia fazy telogenowej, a co za tym idzie – łysienia,
  • leki reumatologiczne: łysienie mogą powodować stosowane w reumatologii leki takie, jak np. – sulfasalazyna, sole złota oraz metotreksat,
  • niektóre leki psychiatryczne,
  • niektóre leki kardiologiczne.

Objawy

W przypadku łysienia polekowego przerzedzanie włosów następuje równomiernie na całym obszarze głowy (nie są to np. łyse place lub zakola).

Co charakterystyczne, w tym przypadku pierwsze symptomy pojawiają się po około trzech miesiącach od zastosowania terapii. To dlatego że faza telogenowa trwa właśnie kilka miesięcy.

Badania

Trichogram - badanieŁysienie polekowe bardzo często daje na tyle niecharakterystyczne objawy, że trudno jedynie na podstawie wywiadu z pacjentem jednoznacznie stwierdzić, że to jest jedyną przyczyną wzmożonego wypadania włosów. Kosmetolog trycholog lub dermatolog trycholog najczęściej zalecają wykonanie badań krwi, na podstawie których będzie można stwierdzić, czy nie ma innej przyczyny wypadania włosów. W diagnozowaniu łysienia polekowego kluczowe znaczenia mają badania Trichogram oraz Trichoskopia. Pierwsze polega na pobraniu włosów wraz z cebulkami, które poddawane są ocenie laboratoryjnej. Trichoskopia pozwala na obejrzenie skóry głowy oraz włosów na dużym powiększeniu.

Leczenie

U większości pacjentów objawy ustępują po odstawieniu leków. Jednakże nie każdy ma taką perspektywę – są osoby, które środek powodujący łysienie będą musiały przyjmować całe życie lub przez długie lata. Wówczas zdecydować można się na profesjonalne leczenie. Na szczęście, istnieją skuteczne rozwiązania tego problemu. Obecnie najlepsze efekty osiąga się podczas specjalistycznych zabiegów trychologicznych takich, jak:

  • mezoterapia: to jedno z najbardziej tradycyjnych, a zarazem wciąż najpopularniejszych rozwiązań, podczas których specjalnie dobrane substancje aktywne wprowadza się śródskórnie lub podskórnie. Wyróżnia się mezoterapię igłową (wykonywaną za pomocą kaniuli), mikroigłową (wykorzystuje się urządzenie Dermapen/Mezopen, którego głowica posiada mnóstwo mikroigiełek) lub bezigłową (Dermojet). Podczas wszystkich typów mezoterapii najczęściej podaje się osocze bogatopłytkowe, wcześniej pobrane od pacjenta, lub preparat Kenalog (kortykosteroid Triamcinolone acetonide),
  • Dr.CYJ Hair Filler: podczas tych zabiegów iniekcyjnie podaje się specjalny preparat, który bazuje na kompozycji siedmiu peptydów oraz kwasu hialuronowego,
  • Karboksyterapia Reology2: to zabieg, podczas którego śródskórnie lub podskórnie podaje się dwutlenek węgla. W ten sposób rozszerza się naczynka oraz pobudza powstawanie nowych,
  • Kriomasaż Cryo-S: to zabieg, podczas którego wykorzystywane jest działanie zimna. Efekt ochłodzenia tkanek otrzymuje się poprzez podanie podtlenku azotu. Zabieg skutkuje pobudzeniem odnowy biologicznej,
  • terapia UVA/UVB/PUVA: w walce z łysieniem, głównie plackowatym, stosuje się również zabiegi, podczas których na skórę działa się światłem UV.

Łysienie polekowe - przed i po leczeniuCały plan kuracji zawsze ustalany jest przez kosmetologa trychologa lub dermatologa trychologa. Terapię rozpisuje się na podstawie szeregu indywidualnych uwarunkowań, potrzeb pacjenta oraz na podstawie wyników badań. Obejmuje to wybór najlepszego zabiegu, ale też ustalenie ilości i częstotliwości wizyt. Wszystkie powyższe propozycje wykonuje się bowiem w seriach.

Domowe metody

Stosowanie domowych metod nie przynosi tak dobrych efektów, jak profesjonalne zabiegi. Nie istnieją specjalne preparaty, stworzone z myślą o osobach z łysieniem polekowym. Korzystać można z odżywek, szamponów, czy wcierek na wypadanie włosów. Nie są one jednak bardzo skuteczne.

Takich dermokosmetyków, najlepiej o naturalnym składzie, można używać jako uzupełnienie profesjonalnej kuracji, prowadzonej przez kosmetologa – trychologa.

Podsumowanie

Łysienie polekowe jest dość uciążliwe. W tym przypadku dobrze znana jest przyczyna nadmiernej utraty włosów, ale w wielu przypadkach nie można jej wyeliminować – przyjmowanie leków trwa czasem latami lub nawet całe życie. Można jednak poprawić swoją sytuację. Trzeba jednak działać zdecydowanie. Pomogą specjalistyczne zabiegi trychologiczne. Nowoczesne technologie oraz wiedza i doświadczenie kosmetologa trychologa pozwolą skutecznie ograniczyć wypadanie włosów.

Darmowe konsultacje

Bibliografia:

1. Brzezińska-Wcisło L.: Badania wpływu wybranych leków na dynamikę wzrostu włosów przeprowadzone na podstawie wariantu doświadczalnego na modelu szczurów rasy Wistar oraz ocena skuteczności tych leków w aspekcie klinicznym i trichologicznym w łysieniu rozlanym kobiet. Rozprawa habilitacyjna, Śląska Akademia Medyczna, Katowice, 1996
2. Szeremeta-Bazylewicz G., Brzezińska-Wcisło L.: Ocena wpływu wybranych leków na dynamikę wzrostu włosów u szczurów szczepu Wistar. Przegl Dermatol., 2005
3. Jonge M., Mathôt R.A.A., Dalesio O., Huitema A.D.R., Rodenhuis S., Beijnen J.H.: Relationship between irreversible alopecia and exposure to cyclophosphamide, thiotepa and carboplatin (CTC) in high-dose chemotherapy. Bone Marrow Transplant, 2002
4. Touchette M.A., Chandrasekar P.H., Milad M.A., Edwards D.J.: Contrasting effects of fluconazole and ketoconazole on phenytoin and testosterone disposition in man. Br J Clin Pharmacol, 1992
5. Li M., Indra A.K., Warot X., Brocard J., Messaddeq N., Kato S. i inni: Skin abnormalities generated by temporally controlled RXRalpha mutations in mouse epidermis. Nature, 2000
6. Paus R., Handjiski B., Eichmuller S., Czarnetzki B.M.: Chemotherapy-induced alopecia in mice. Induction by cyclophosphamide, inhibition by cyclosporine A, and modulation by dexamethasone. Am J Pathol, 1994
7. Li M., Chiba H., Warot X., Messaddeq N., Gérard C., Chambon P. i inni: RXRalpha ablation in skin keratinocytes results in alopecia and epidermal alterations. Development, 2001
8. Llau M.E., Viraben R., Montastruc J.L.: Drug-induced alopecia: review of the literature. Therapie, 1995
9. Piraccini B.M., Iorizzo M., Rech G., Tosti A.: Drug-induced hair disorders. Curr Drug Saf, 2006
10. Wang Y.Y., Po H.L.: Enoxaparin-induced alopecia in patients with cerebral venous thrombosis. J Clin Pharm Ther, 2006
11. Keplar K.E.: Alopecia, hirsutism and hypertrichosis. [w:] Drug-induced diseases. Prevention, detection and management. J.E. Tisdale, D.A. Miller (red.). American Society of Health-System Pharmacists, Bethesda, 2010
12. Trüeb R.M.: Diffuse hair loss. [w:] Hair growth and disorders. U. Blume-Peytavi, A. Tosti, D.A. Whiting, R. Trüeb (red.). Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, 2008